مسئولیت پذیری یعنی چه؟

اگر بخواهیم مسئولیت را در یک جمله کوتاه و ساده تعریف کنیم باید بگوییم آنچه انسان عهده دار و مسئول آن باشد مسئولیت نامیده می شود.

اما در همین ابتدا یک سوال بسیار مهم پیش می آید. و آن اینکه :

ما درزندگی مسئول چه چیزی هستیم؟

 و یا اینکه مسئولیت پذیری در قبال چه چیزی باید داشته باشیم؟

ما از زمانی که به دنیا می آییم در قبال مسائل بسیاری مسئول هستیم.اگر بخواهم چند مورد از آنها را نام ببرم می توان به موارد زیر اشاره کرد :

۱.در ابتدای همه این موارد ما در برابر خالق مان باید حس مسئولیت پذیری داشته باشیم.او بود که به ما حیات بخشید و تا آنجا که در توانمان هست باید سعی کنیم طوری زندگی کنیم که او دوست دارد.شاید بهترین مدلی که می تواییم حس مسئولیت پذیری خود را اثبات کنیم این است که به سایر انسان ها برای یک زندگی بهتر کمک کنیم.

۲.ما در قبال اطرافیان خود اعم از خانواده، دوستان و حتی افراد غریبه به عنوان یک موجود اجتماعی مسئول هستیم. به عنوان مثال در حفظ احترام و شأن اطرافیان خود مسئولیت داریم.

۳.ما در برابر زمان و حضورمان در این دنیا مسئولیت داریم. همه ما به این دنیا آمدیم تا کاری را انجام دهیم و باید در قبال زمان و امکاناتی از آنها استفاده می کنیم حس مسئولیت پذیری داشته باشیم.هرگز نباید از یاد ببریم که ما پا به این کره خاکی گذاشته ایم تا هم به تکامل دنیا کمک کنیم و هم سعی کنیم محیط اطرافمان را تبدیل به مکانی بهتر برای زندگی سایر انسان ها بکنیم.

۴.ما در مقابل تمام موجودات زنده در دنیا بایدمسولیت پذیر باشیم. شاخه سالم درختی را نشکنیم چون فقط می خواهیم تفریح کنیم.حیوانی را نیازایم چون می خواهیم دوستانمان را شاد کنیم.

۵.اما از همه مهمتر ما در قبال یک نفر بیش از بقیه مسئولیم.

آیا می دانید آن شخص کیست؟

آن شخص خود ما هستیم. در کتاب مهمتر از مهم به طور کامل توضیح داده ام که از بین همه انسان ها، مهمترین فردی که ما در قبال او باید احساس مسئولیت کنیم خودمان هستیم. به جرات می گویم بیشترین موردی که یک انسان باید در برابر آن احساس مسئولیت کند رشد و پیشرفت شخصی خودش است.

شاید بپرسید چرا؟

چون ما تنها و تنها زمانی می توانیم به دیگران کمک کنیم و باعث رشد و تکامل دنیای پیرامون خود شویم که ابتدا خودمان رشد کرده باشیم. انسانی که در زندگی اش درجا می زند خیلی نمی تواند برای اطرافیان و در مقیاس بزرگ برای دنیا مفید و موثر باشد. خودت رشد کن سپس دست یاریت را به سمت بقیه دراز کن و به آنها نیز کمک کن تا مانند تو پیشرفت کنند.

چرا باید حس مسئولیت پذیری داشته باشیم؟

اگر بخواهم از دیدگاه عزت نفس و اعتماد به نفس به این مسئله نگاه کنیم، باید بگویم که مهمترین گام در آغاز مسیر رشد و افزایش عزت نفس و اعتماد به نفس داشتن حس مسئولیت پذیری است.

به این معنا که با خود اینگونه فکر کنیم که من گرچه در گذشته لطمه های بسیاری از دیگران و اتفاقات تلخ خورده ام، اما ابتدای همه خودم را مسئول این زیان می دانم و نه هیچکس دیگر را. و در مرحله بعد تنها و تنها خودم هستم که می توانم خودم را از این شرایط نجات دهم و تبدیل به فردی آگاه و با عزت نفس بالا بشوم.

از روزی که این مسئولیت را بپیذیرید، رشد شما نیز آغاز می شود.پس چنانچه فردی هستید که دائما سعی دارد مسئولیت زندگی، ناکامی ها و اشتباهات خود را گردن دیگران بیندازد لازم است در همین نقطه دست نگه دارید و از این لحظه به بعد با خود این جمله را همواره زمزمه کنید که :

حالا که خودم مسئول شرایط کنونی زندگی ام هستم پس خودم هم می توانم آن را تغییر دهم.

یکی از دلایلی که بعضی ها تمایل به بی مسئولیتی دارند این است که تصور می کنند هر چه که از زیر بار مسئولیت شانه خالی کنند و ضعیف تر به نظر برسند، احتمال اینکه کسی پیدا شود کار آن ها را انجام دهد بیشتر است. اما آنها غافل از این موضوع هستند که اولا همیشه کسی نیست که کارهای آنها را انجام دهد و ثانیا بالاخره روزی خواهد آمد که جز خودتان کسی نباشد و آن روز آنچنان احساس ضعف و خلا می کنید که دیگر حتی اگرهم بخواهید شاید به آسانی نتوانید که آن کار یا وظیفه را انجام دهید.

همیشه یادتان باشد که خوداتکایی و کارآمد بودن را نمی توان مثل یک هدیه از کسی دریافت کرد. بلکه این دو، ارزش هایی هستند که باید در درون ما ساخته شوند. و جالب است بدانید که هیچ چیز به اندازه تمرین خود مسئولی (مسئولیت پذیری) نمی تواند در این مسیر مفید باشد.

افرادی که مسئولیت پذیری بالا دارند در دیدگاه دیگران چکونه اند؟

اگر به دنبال محبوبیت و جذابیت هستید یکی از بهترین راهکارها را به شما معرفی می کنم.

این راهکار چیزی نیست جز همین احساس مسئولیت پذیری.

حتما می پرسید که مسئولیت پذیری چگونه می تواند باعث شود که ما در نظر دیگران محبوب و دوست داشتنی به نظر برسیم.

 

بد نیست بدانید که انسان های مسئولیت پذیر در دیدگاه دیگران اینطور به نظر می رسند :

  1. کسی که می شود روی او حساب باز کرد. کاملا واضح است انسان هایی که بتوان روی آنها حساب باز کرد در نظر همه فردی مهم و قابل اتکا به نظر می رسند.
  2. می توان به آنها اعتماد کرد. افرادی که مسئولیت پذیری بالا دارند وقتی کاری را به آنها می سپاریم خیالمان از اینکه کار را با بالاترین کیفیتی که از آنها خواسته ایم انجام می دهند راحت است.مسئولیت پذیرها به ما این امکان را می دهند که با آرامش به سایر کارهای خود برسیم. اما فرض کنید که کاری را به فردی بی خیال سپرده اید. استرس اینکه آیا کار را درست انجام می دهد گاهی اوقات کشنده و عذاب آور است.
  3. مسئولیت پذیرها حمایت گرند. بیشتر آدمها از اینکه بتوانند به کسی تکبه کنند لذت می برند. اینکه کسی باشد که در مواقع سختی و آسانی بتوان به او تکیه کرد حس خوبی در همه ایجاد می کند.
  4. تقریبا همه، انسان های مسئولیت پذیر را دوست دارند.شاید یک گروه باشد که افرادی با این ویژگی را دوست نداشته باشد، آن هم همان بی مسئولیت ها هستند.

اگر می خواهید در نظر بسیاری و از همه مهمتر در نظر خودتان هم فردی مفید، محبوب و قابل اتکا به نظر برسید توصیه می کنم که سعی کنید،مسئولیت پذیری تان را نسبت به مسائل پیرامون خود بالا ببرید.

چکونه باید مسئولیت پذیر باشیم؟

برای اینکه تبدیل به فردی بامسئولیت پذریری بالا باشیم لازم است که موارد در موارد زیر را بپذیریم :

  1. پذیرفتن مسئولیت کامل اعمال و رفتار های خود
  2. پذیرفتن مسئولیت همه تصمیمات خود ( چه درست باشند چه غلط)
  3. پذیرفتن مسئولیت رسیدن به خواسته ها، اهداف و آرزوهای خود
  4. پذیرفتن مسئولیت انتخاب تمام افرادی که در زندگی با آنها به نوعی در ارتباط خواهیم بود. مانند همسر، دوستان، همکاران و حتی رئیس و همسایگان خود
  5. پذیرفتن مسئولیت کامل نحوه رفتار با جسم خود
  6.  پذیرفتن مسئولیت احساسات و افکار خود
  7. و در آخر پذیرفتن مسئولیت کامل سرنوشت و آینده مان

همه مواردی که گفته شد به این معنا نیست که ما باید مسئول مواردی باشیم که خارج از کنترل ماست. به عنوان مثال وقتی در خیابان در حال پیاده روی هستیم و ناگهان فردی بی جهت به شما بی احترامی می کند شما نباید خود را مسئول عمل ناپسند آن فرد بدایند.ما مسئول اعمال دیگران نیستیم مگر اعمالی که خود ما مسبب آن باشیم. اگر من با فردی فراتر از ظرفیت او  شوخی بکنم، و او ناگهان یک شوخی فراتر از خط قرمرهای ما با ما بکند، مقصر آن خودمان هستیم.

در نهایت اگر می خواهید واقعامسئولیت پذیر شوید پس کارهای زیر را حتما باید انجام دهید :

۱.مسئولیت اشتباهات خود را بپذیرید. اگر پای شما به لیوان آبی می خورد و می ریزد فریاد نکشید که کی لیوان رو اینجا گذاشته، مگه اینجا جای لیوان آبه….بلکه اشتباه خودتونو رو بپذیرید. البته همیشه اشتباهات ما به این سادگی نیست.اما باید همواره سعی کنیم مسئولیت تک تک اشتباهات خود را بپذیرید. با پذیرفتن آنها کوچک نمی شوید، خیالتان راحت. تازه فردی بزرگوارتر به نظز می رسید.

۲.سعی کنید برای بالا رفتن حس مسئولیت پذیری خود، عهده دار کارهای مختلف شوید. البته هرگز مسئولیتی که مطمئن هستید فراتر از توان تان است را نپذیرید. به عنوان مثلا زمانی که با یک جمع دوستانه و اعضای فامیل بیرون می روید حتما یک گوشه از کارها را به عهده بگیرید. هر اندازه که مسئولیت بپذیرید و از عهده انجام آنها بر بیایید نسبت به گذشته مسئولیت پذیر تر می شوید.

۳.زمانی که می بینید در یک جمع فردی همه کارها را انجام می دهد حتما از او بخواهید که اجازه دهد شما هم به او کمک کنید و قمستی از وظایف را بر عهده بگیرید.

۴.در منزل و در خانواده ای که در آن زندگی می کنید چند مسئولیت مشخص را در نظر بگیرید و به همه اعضای خانواده اعلام کنید که از این به بعد،مسئولیت انجام این کارها با شماست. به عنوان مثال: نان را از این به بعد من تهیه می کنم.گلدان ها را از این به بعد من مراقبت می کنم. خودم اتاقم را تمیز و مرتب می کنم.

۵.همواره در مسائل مختلف این سوال را از خود بپرسید : اگر می خواستم الآن خود مسئول تر باشم باید چکار می کردم؟

در نهایت اگر فرد نسبت به حودش و جامعه اطرافش و دنیایی که در آن زندگی می کند احساس مسئولیت کند نه تنها عزت نفس خودش تقویت می شود بلکه جهاتی که در آن زندگی می کند برای دیگران نیز تبدیل به جای بهتر و زیباتری می شود.

واقعا که مسئولیت پذیرها دوست داشتنی اند.